Sáng 11/11/2026, tôi có mặt tại SECC trong ngày mở cửa của SIAL Vietnam, kỳ đầu tiên thương hiệu triển lãm thực phẩm này đến Việt Nam và tổ chức cùng Vietnam Foodexpo. Trong một ngày tôi trao đổi với gần 30 doanh nghiệp. Thứ tôi cầm lâu nhất lại không phải một chiếc máy, mà là một chiếc hộp giấy đựng hàu sống của Úc. Bài này ghi lại ba điều tôi nghĩ chủ đầu tư nhà máy thực phẩm nên mang về từ triển lãm năm nay.
Ngắn gọn: triển lãm đông hơn mọi năm, nhưng tín hiệu đáng giá nằm ở ba chỗ: bao bì đang trở thành điều kiện vào thị trường, người mua hỏi chứng nhận trước khi hỏi giá, và thị trường Halal đã có khoảng 100 doanh nghiệp Việt đi trước.
Tóm tắt nhanh
- SIAL Vietnam và Vietnam Foodexpo 2026 diễn ra từ 11 đến 14/11/2026 tại SECC, TP. Hồ Chí Minh. Theo ban tổ chức, Vietnam Foodexpo có hơn 700 gian hàng của khoảng 500 doanh nghiệp, gấp khoảng 1,5 lần năm 2025; SIAL Vietnam có hơn 200 thương hiệu từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ [1] [2].
- Hội nghị bên lề chiều 11/11 bàn về bao bì bền vững và việc đưa thực phẩm Việt vào chuỗi cung ứng EU, trong đó có quy định PPWR của EU [5] [8].
- Hơn 90% doanh nghiệp Việt Nam dự triển lãm đạt HACCP, ISO; khoảng 100 doanh nghiệp có chứng nhận Halal [2] [3]. Đây là số của nhóm dự triển lãm, không phải của cả ngành.
Điều thứ nhất: chiếc hộp là một phần của sản phẩm
Ở một gian hàng bao bì thuỷ sản, tôi mở thử một chiếc hộp giấy đựng hàu đá sống của một thương hiệu hàu Úc. Hộp hai lớp, lớp trong tráng phủ chống thấm, lớp ngoài in màu. Góc hộp ghi rõ bao bì tái chế được 100%.
Phần đáng chú ý nằm ở mặt trong nắp hộp. Nhà sản xuất in sẵn bảy dòng hướng dẫn bảo quản và xử lý hàu sống. Theo bảng in này, hàu chưa mở là động vật sống và không nên để tủ lạnh; có thể giữ ở phòng mát 10–16 °C đến 14 ngày kể từ ngày thu hoạch; không để trong túi nhựa, trong nước hay trên đá; hàu đã mở thì phải đậy kín và giữ dưới 5 °C.
Tôi làm dự án nhà máy hàu nên đọc bảng này theo góc của người thiết kế dây chuyền. Một con hàu sống đi từ vùng nuôi đến bếp nhà hàng qua ba bốn tay người. Nhà máy không kiểm soát được những tay đó. Chiếc hộp là thứ duy nhất đi theo sản phẩm đến cuối đường, và nó đang làm thay việc của một nhân viên hướng dẫn.
Với chủ đầu tư, câu hỏi cần đặt ra từ lúc lập dự án là: khu đóng gói có đủ chỗ và đủ thiết bị cho loại bao bì mà người mua yêu cầu không. Tôi gặp nhiều bản vẽ dành 80% diện tích cho chế biến và để khu đóng gói thành phần còn thừa.
Điều thứ hai: bao bì đang thành điều kiện vào thị trường
Chiều 11/11, trong khuôn khổ triển lãm có Hội nghị quốc tế ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam 2026, chủ đề bao bì bền vững và tuân thủ xuất khẩu vào EU. Hội nghị do Cục Xúc tiến thương mại phối hợp với Chương trình xúc tiến nhập khẩu Thuỵ Sĩ (SIPPO) và Hiệp hội Bao bì Việt Nam tổ chức [5].
Lý do của chủ đề này là Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và chất thải bao bì, thường gọi là PPWR, bắt đầu áp dụng từ tháng 8/2026 và đặt mục tiêu mọi bao bì trên thị trường EU phải tái chế được vào năm 2030 [8]. Người chịu trách nhiệm pháp lý là nhà nhập khẩu ở EU, nhưng họ sẽ đẩy yêu cầu ngược về nhà máy.
Điều này đổi một quyết định đầu tư cụ thể. Máy đóng gói mua hôm nay phải chạy được vật liệu đơn lớp hoặc vật liệu dễ tái chế, vốn khó hàn và dễ rách hơn màng ghép nhiều lớp. Trước khi ký hợp đồng mua máy, nên yêu cầu nhà cung cấp chạy thử bằng chính loại màng mà người mua của anh chị sẽ đòi trong ba năm tới.
Điều thứ ba: chứng nhận và Halal là vé vào cửa
Theo Cục Xúc tiến thương mại, hơn 90% doanh nghiệp Việt Nam dự triển lãm đạt HACCP, ISO; hơn 80% có chứng nhận quốc tế như BRC, FSSC, Halal, EU Organic [2] [3]. Khoảng 100 doanh nghiệp có chứng nhận Halal, hướng tới thị trường mà ban tổ chức ước khoảng 2 tỷ người tiêu dùng [2].
Tôi đọc con số này theo chiều ngược lại. Nếu chín trong mười doanh nghiệp đứng cạnh anh chị đã có HACCP và ISO, thì chứng nhận không còn là lợi thế. Nó là điều kiện để được nói chuyện tiếp. Nhà máy thiết kế sai luồng người, luồng hàng từ đầu sẽ phải đập tường để lấy chứng nhận, và chi phí đó luôn lớn hơn chi phí thiết kế đúng.
Halal cũng vậy. Nó chạm vào nguyên liệu, hoá chất vệ sinh, cách tách dây chuyền. Quyết định có làm Halal hay không nên có trước khi chốt mặt bằng, không phải sau khi có khách hỏi.
Một lưu ý về các con số
Triển lãm đông không có nghĩa là thị trường dễ. Mười tháng năm 2026, xuất khẩu nông lâm thuỷ sản đạt khoảng 63,02 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ [6]. Trong đó cà phê tăng 18,7% về lượng nhưng giảm khoảng 5% về giá trị [7]. Bán được nhiều hơn mà thu về ít hơn là tình huống mà nhà máy chỉ có một sản phẩm thô sẽ gặp trước tiên.
Anh chị nên làm gì trong tuần này
- Nếu còn kịp đến SECC trước 14/11: đi khu bao bì và khu thiết bị trước, khu thực phẩm sau.
- Hỏi ba người mua hiện tại: trong ba năm tới họ sẽ yêu cầu gì về bao bì và chứng nhận.
- Mở lại bản vẽ mặt bằng và xem khu đóng gói có đáp ứng được câu trả lời đó không.
Anh chị đang lập dự án nhà máy và muốn rà lại phần đóng gói, chứng nhận trước khi chốt thiết bị, có thể gửi câu hỏi cho tôi qua paulnguyen.vn hoặc contact@paulnguyen.vn.
Nguồn tham khảo
- Báo Công Thương, “SIAL lần đầu đến Vietnam Foodexpo, mở rộng cơ hội giao thương”: congthuong.vn.
- VietnamPlus, “Vietnam Foodexpo 2026 quy tụ hơn 500 doanh nghiệp trong nước và quốc tế”: vietnamplus.vn.
- Mekong ASEAN, “Hàng trăm doanh nghiệp thực phẩm quốc tế quy tụ về Vietnam Foodexpo 2026”: mekongasean.vn.
- VOH, “Thực phẩm Việt rộng đường ra thế giới”: voh.com.vn.
- Báo Công Thương, “Bao bì bền vững: Điều kiện mới để thực phẩm Việt vào thị trường EU”: congthuong.vn.
- Báo Công Thương, “Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 10 tháng 2026 đạt 63,02 tỷ USD”: congthuong.vn.
- Báo Tin tức, “Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 63 tỷ USD sau 10 tháng”: baotintuc.vn.
- Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và chất thải bao bì: eur-lex.europa.eu.
Bài viết của Paul Nguyen, ghi nhận trực tiếp tại SECC ngày 11/11/2026 và tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 11/11/2026). Số liệu về quy mô triển lãm là số do ban tổ chức và báo chí công bố trong ngày khai mạc, chưa phải số tổng kết. Nội dung hướng dẫn bảo quản hàu là nội dung in trên bao bì trưng bày, không phải khuyến nghị của tác giả. Ảnh trong bài do tác giả chụp tại triển lãm.
